Thủ thuật sử dụng phím tắt trên macOS giúp tăng hiệu suất làm việc

Chỉ cần thuộc khoảng mười lăm phím tắt macOS cốt lõi, bạn đã có thể làm hầu hết thao tác hằng ngày mà không chạm tới chuột hay trackpad: Command + Space để mở Spotlight, Command + Tab để chuyển ứng dụng, Command + Shift + 4 để chụp một vùng màn hình, Option + mũi tên để nhảy từng từ khi soạn thảo, và Space để xem nhanh file trong Finder. Bài này sắp xếp phím tắt theo tình huống thực tế để bạn học dần, không phải học thuộc một bảng dài.

Làm quen với các phím bổ trợ trên Mac

Người chuyển từ Windows sang thường lúng túng vì các phím bổ trợ khác nhau:

• Command (⌘): tương đương Ctrl trên Windows trong đa số trường hợp (sao chép, dán, lưu).
• Option (⌥): tương tự Alt, thường mở thêm tùy chọn ẩn.
• Control (⌃): dùng cho Mission Control, chuyển màn hình và một số lệnh đặc biệt.
• Fn hoặc Globe (🌐): trên các máy Mac mới, phím này mở bảng biểu tượng cảm xúc, đọc chính tả và kết hợp với phím khác để quản lý cửa sổ.

Mẹo: trong hầu hết ứng dụng, mở thanh menu phía trên sẽ thấy phím tắt ghi bên cạnh mỗi lệnh. Đây là cách học phím tắt ngay trong ứng dụng bạn dùng nhiều nhất.

Chuyển đổi và quản lý cửa sổ

Một điểm khác Windows là bấm nút đỏ trên cửa sổ chỉ đóng cửa sổ chứ không thoát ứng dụng. Nếu muốn giải phóng tài nguyên, dùng ⌘ + Q. Từ macOS Sequoia, Apple bổ sung tính năng xếp cửa sổ: kéo cửa sổ ra mép màn hình hoặc dùng tổ hợp Fn (Globe) + Control + phím mũi tên để chia đôi màn hình nhanh.

Spotlight: trung tâm điều khiển bằng bàn phím

⌘ + Space mở Spotlight, nơi bạn có thể gõ vài chữ cái để mở ứng dụng, tìm file, tính toán nhanh, đổi đơn vị, tra từ điển. Thay vì tìm ứng dụng trong Launchpad hay Dock, hãy tập thói quen: ⌘ + Space, gõ "saf" rồi Enter để mở Safari. Sau vài ngày, đây sẽ là cách mở ứng dụng nhanh nhất của bạn.

Làm việc với Finder

• Space: Quick Look, xem nhanh ảnh, PDF, video mà không cần mở ứng dụng.
• Return: đổi tên file (không phải mở file như trên Windows).
• ⌘ + ↓: mở file hoặc thư mục; ⌘ + ↑: lên thư mục cha.
• ⌘ + Shift + N: tạo thư mục mới.
• ⌘ + Delete: chuyển file vào Thùng rác.
• ⌘ + C rồi ⌘ + Option + V: di chuyển file (tương đương cắt và dán).
• ⌘ + Shift + G: đi tới một đường dẫn thư mục bất kỳ.
• ⌘ + Shift + . (dấu chấm): hiện hoặc ẩn file ẩn.
• ⌘ + I: xem thông tin file (dung lượng, ngày tạo, quyền).

Soạn thảo văn bản nhanh hơn

Những phím tắt này hoạt động trong hầu hết ô nhập liệu trên macOS, từ Ghi chú, Pages, Mail đến trình duyệt:

• ⌘ + ← / →: về đầu hoặc cuối dòng.
• Option + ← / →: nhảy từng từ.
• ⌘ + ↑ / ↓: về đầu hoặc cuối tài liệu.
• Thêm Shift vào bất kỳ tổ hợp nào ở trên để bôi đen tương ứng.
• Option + Delete: xóa cả từ phía trước con trỏ.
• ⌘ + Delete: xóa từ con trỏ về đầu dòng.
• Fn + Delete: xóa ký tự phía sau con trỏ (như phím Delete trên Windows).
• ⌘ + Option + Shift + V: dán và khớp định dạng, bỏ định dạng của nguồn sao chép trong nhiều ứng dụng.
• Control + ⌘ + Space hoặc Fn + E: mở bảng biểu tượng cảm xúc và ký tự đặc biệt.

Chụp và quay màn hình

• ⌘ + Shift + 3: chụp toàn màn hình.
• ⌘ + Shift + 4: kéo chọn một vùng; nhấn thêm Space để chụp đúng một cửa sổ.
• ⌘ + Shift + 5: mở thanh công cụ chụp và quay màn hình, chọn nơi lưu, hẹn giờ.
• Thêm Control vào các tổ hợp trên để chép ảnh vào bộ nhớ tạm thay vì lưu file, rồi dán thẳng vào tin nhắn.

Trình duyệt: Safari và Chrome

• ⌘ + T: mở tab mới; ⌘ + Shift + T: mở lại tab vừa đóng.
• ⌘ + L: chọn thanh địa chỉ.
• ⌘ + 1 đến 9: nhảy tới tab theo thứ tự.
• ⌘ + Option + ← / →: chuyển tab trái phải.
• ⌘ + F: tìm trong trang.

Bảo mật và hệ thống

• Control + ⌘ + Q: khóa màn hình ngay lập tức, thói quen nên có khi rời bàn ở văn phòng.
• ⌘ + , (dấu phẩy): mở phần cài đặt của ứng dụng đang dùng.
• Control + ⌘ + F: bật tắt toàn màn hình ở nhiều ứng dụng.

Tự tạo phím tắt riêng

Nếu một lệnh bạn dùng hằng ngày chưa có phím tắt, macOS cho phép tự gán: vào Cài đặt hệ thống > Bàn phím > Phím tắt bàn phím > Phím tắt ứng dụng, bấm dấu cộng, chọn ứng dụng, gõ chính xác tên lệnh như trong thanh menu và chọn tổ hợp phím. Ví dụ, gán phím tắt cho lệnh "Xuất dưới dạng PDF" trong ứng dụng văn phòng bạn dùng thường xuyên. Ứng dụng Phím tắt (Shortcuts) còn cho phép tạo chuỗi hành động và gán phím tắt cho chúng.

Học phím tắt mà không bị quá tải

Đừng cố nhớ cả bài trong một ngày. Mỗi tuần chọn ba phím tắt cho tình huống bạn hay gặp nhất, dán giấy nhớ cạnh màn hình, buộc mình dùng chúng thay chuột. Sau một tháng, chúng sẽ thành phản xạ. Nếu bạn gõ phím nhiều giờ mỗi ngày, một bàn phím ngoài thoải mái cũng đáng cân nhắc; bài đánh giá bàn phím cơ không dây cho coder có lưu ý về bố cục phím Mac. Và đừng quên giữ bàn phím sạch sẽ theo hướng dẫn vệ sinh màn hình và bàn phím đúng cách.