Hướng dẫn vệ sinh màn hình và bàn phím thiết bị đúng cách

Vệ sinh màn hình và bàn phím đúng cách gói gọn trong ba nguyên tắc: tắt máy và rút nguồn trước, dùng khăn sợi nhỏ (microfiber) mềm hơi ẩm thay vì xịt dung dịch trực tiếp lên thiết bị, và tránh hóa chất mạnh như cồn nồng độ cao lên lớp phủ màn hình, nước tẩy rửa có amoniac, thuốc tẩy. Làm sai một lần có thể để lại vệt mờ vĩnh viễn trên lớp chống chói hoặc khiến nước lọt vào bên trong bàn phím.

Vì sao không nên lau bằng khăn giấy và nước lau kính

Màn hình hiện đại không chỉ là một tấm kính trơn. Màn hình điện thoại có lớp phủ kỵ dầu (oleophobic) giúp vân tay dễ lau sạch. Màn hình laptop có thể có lớp chống chói, lớp nhám, hoặc là tấm nhựa mềm hơn kính. Một số màn hình cao cấp có lớp kính nhám nano cần khăn chuyên dụng. Những lớp này dễ bị tổn hại bởi:

• Khăn giấy, giấy ăn: có sợi gỗ thô, để lại xơ và có thể gây xước li ti theo thời gian.
• Nước lau kính gia dụng: thường chứa amoniac hoặc chất tẩy có thể làm mờ lớp phủ.
• Cồn nồng độ cao, aceton: có thể làm mòn lớp chống chói, gây loang màu.
• Chà mạnh: áp lực lớn lên màn hình LCD có thể làm hỏng điểm ảnh.

Dụng cụ nên chuẩn bị

Lau màn hình laptop và màn hình rời

1. Tắt máy hoặc màn hình, rút sạc. Màn hình tối giúp thấy rõ vết bẩn và tránh vô tình bấm vào thứ gì đó.
2. Dùng khăn khô lau nhẹ để loại bỏ bụi trước; nếu lau ướt ngay, bụi sẽ thành bùn và kéo lê trên bề mặt.
3. Làm ẩm nhẹ một góc khăn bằng nước cất. Khăn chỉ ẩm, không nhỏ giọt.
4. Lau theo một chiều hoặc vòng tròn nhỏ, lực nhẹ. Không ấn vào màn hình.
5. Lau lại bằng khăn khô, đợi khô hoàn toàn rồi mới gập máy hoặc bật lên.

Với vết dầu, vết vân tay cứng đầu trên màn hình laptop, một số hãng cho phép dùng dung dịch vệ sinh màn hình chuyên dụng không chứa cồn và amoniac. Không bao giờ xịt trực tiếp lên màn hình, vì dung dịch chảy xuống mép có thể ngấm vào bên trong. Nếu laptop dùng màn hình cảm ứng hoặc màn hình bóng, cách làm tương tự.

Lau màn hình điện thoại và máy tính bảng

Điện thoại tiếp xúc với tay, mặt, túi quần nhiều hơn mọi thiết bị khác. Vệ sinh mỗi ngày bằng khăn microfiber khô là đủ để lau dầu và vân tay. Khi cần làm sạch kỹ hơn, có thể dùng khăn ướt cồn isopropyl khoảng 70% lau nhẹ bề mặt ngoài theo hướng dẫn của hãng, tránh để ẩm lọt vào cổng sạc, loa và micro.

Nếu máy dán cường lực, bạn có thể lau mạnh tay hơn một chút vì đó là lớp thay được. Cũng nên tháo ốp định kỳ để lau mặt lưng và cạnh máy, nơi bụi và mồ hôi tích tụ.

Vệ sinh bàn phím laptop

Bàn phím laptop không tháo rời được dễ dàng, nên cách làm chủ yếu là lấy bụi ra ngoài và lau bề mặt phím:

• Tắt máy, rút sạc. Nghiêng máy khoảng 75 độ và dùng bình khí nén thổi từ trái qua phải theo từng hàng phím.
• Dùng cọ mềm quét khe phím, tránh chọc mạnh làm bung chân phím.
• Lau bề mặt phím bằng khăn ẩm hoặc khăn ướt cồn vắt kiệt, không để nước đọng.
• Không dùng máy hút bụi công suất lớn hút sát bàn phím, có thể hút bay keycap nhỏ.

Nếu làm đổ nước lên bàn phím laptop, tắt máy ngay, rút sạc, úp ngược máy cho nước chảy ra và mang đến trung tâm sửa chữa. Không bật thử máy để "xem còn chạy không", vì dòng điện qua mạch ướt dễ gây chập. Phơi trong gạo hay sấy bằng máy sấy tóc nóng cũng không phải là cách xử lý đáng tin cậy.

Vệ sinh bàn phím cơ

Bàn phím cơ dễ vệ sinh sâu hơn nhờ keycap tháo được:

1. Chụp ảnh bố cục bàn phím trước khi tháo để lắp lại cho đúng.
2. Dùng dụng cụ nhổ keycap lấy từng phím ra. Các phím dài như Space, Shift, Enter có thanh cân bằng, tháo nhẹ tay.
3. Ngâm keycap trong nước ấm pha chút xà phòng nhẹ, rửa sạch, phơi khô hoàn toàn (có thể mất một ngày) trước khi lắp lại.
4. Dùng cọ và khí nén làm sạch tấm plate, không để nước dính vào switch và mạch.

Nếu bạn đang tìm hiểu về loại bàn phím này, bài đánh giá bàn phím cơ không dây cho coder và gamer có nhắc tới các thiết kế giúp việc bảo dưỡng dễ hơn như switch hot-swap.

Khử khuẩn: khi nào cần, làm sao cho an toàn

Bàn phím, chuột và điện thoại là những bề mặt chạm tay rất nhiều, nhất là ở văn phòng dùng chung. Khi cần khử khuẩn, dùng khăn ướt cồn isopropyl khoảng 70% lau bề mặt cứng ngoài thiết bị, theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không dùng thuốc tẩy, oxy già, chất tẩy có tính mài mòn. Không ngâm thiết bị vào dung dịch, kể cả thiết bị được quảng cáo kháng nước, vì gioăng chống nước có thể đã lão hóa.

Lịch vệ sinh gợi ý

• Hằng ngày: lau màn hình điện thoại bằng khăn khô.
• Hằng tuần: lau bàn phím, chuột, màn hình laptop.
• Hằng tháng: thổi bụi khe bàn phím, cổng sạc, khe tản nhiệt; tháo ốp điện thoại lau mặt lưng.
• Vài tháng một lần: tháo keycap bàn phím cơ để rửa.

Với laptop dùng lâu năm, bụi bên trong quạt tản nhiệt cũng ảnh hưởng tới hiệu năng và nhiệt độ; việc vệ sinh bên trong nên nhờ kỹ thuật viên nếu bạn không quen tháo máy. Khi chọn mua máy mới, những mẫu có vỏ kim loại, bàn phím chống tràn nhẹ cũng dễ chăm sóc hơn, một tiêu chí nhỏ nhưng đáng để ý khi đọc hướng dẫn chọn laptop mỏng nhẹ cho dân văn phòng.